Bệnh viêm gan truyền nhiễm trên chó

 Là bệnh truyền nhiễm do virus thuộc họ Adenovirus, giống Canime adenovirus type 1 (CAV – 1) gây ra với đặc điểm gây sốt hai pha, giảm mạnh lượng bạch cầu, viêm kết mạc và đục giác mạc, gan sưng to. Ngoài ra, bệnh còn gây tổn thương nhiều cơ quan khác như dạ dày ruột (gây ói mửa, tiêu chảy), hô hấp,...Tử số cao trên chó non.

  • Dịch tễ học
  • Chất chứa căn bệnh: chất tiết ở mũi, phân, nước tiểu, máu (thời kỳ sốt) những mô bị tổn thương (gan, hung tuyến, thận, lách).
  • Loài vật mắc bệnh: chó ở mọi lứa tuổi đều có thể mắc bệnh nhưng chó non thường cảm nhiễm hơn.
  • Đường xâm nhập: chủ yếu qua đường tiêu hóa.
  • Cách lây lan:

+ Trực tiếp: nuôi nhốt chung.

+ Gián tiếp: qua thức ăn, nước uống bị nhiễm, qua dụng cụ chăm sóc, cầm cột, chuồng nhốt, qua tay chân, quần áo người chăm sóc.

  • Cách sinh bệnh: Sau khi chó nuốt phải, virus sẽ nhân lên đầu tiên ở hạch amygdale (họng) và mảng Payer ở ruột. Sau đó chúng vào máu và đến gây nhiễm ở những tế bào nội mô của nhiều mô nhất là những cơ quan phủ tạng (gan, thận, lách, phổi...)
  • Triệu chứng
  • Thời gian nung bệnh thay đổi từ 2 – 10 ngày
  • Biểu hiện đầu tiên là sốt hơn 400C trong 1 – 2 ngày và có thể tăng cao trở lại vào khoảng một tuần sau (sốt hai pha). Sau sốt tiên khởi, số lượng bạch cầu giảm, con vật bỏ ăn, khát nước, xung huyết màng niêm, đặc biệt niêm mạc miệng có thể xuất huyết (như ở lợi...), đôi khi vàng da nhẹ.
  • Chó bệnh sẽ có biểu hiện viêm hạch amygdale, viêm hầu họng, ói mửa, tiêu chảy phân sậm màu (lẫn máu), gan sưng, đau đớn vùng bụng, viêm kết mạc mắt, chảy nhiều nước mũi, nước mắt.
  • Trong thời kỳ hồi phục, sau 7 – 10 ngày mất đi những triệu chứng, có thể gặp đục giác mạc 1 hoặc 2 mắt (khoảng 25% trường hợp) do thủy thũng, biểu hiện này có thể biến mất một cách ngẫu nhiên.
  • Trong thể cấp tính, chó có thể chết trong khoảng một tuần mắc bệnh. Nhiều trường hợp không điển hình hay thầm lặng đã ghi nhận: đục giác mạc có lẽ là biểu hiện duy nhất của bệnh.
  • Bệnh tích đại thể
  • Hạch bạch huyết: thủy thũng, xung huyết nhẹ, thường xuất hiện. Hạch amygdale viêm sưng to.
  • Có những đốm xuất huyết ở màng thanh dịch mặt ngoài ruột và thường có ít dịch xuất trong hay màu đỏ của máu trong xoang bụng.
  • Gan có thể giữ kích thước bình thường hay sưng to, mềm, dễ vỡ, có sự biến đổi về màu sắc và có đốm hoại tử. Trong nhiều trường hợp người ta thấy thành túi mật bị thủy thũng dày lên.
  • Đục giác mạc 1 hoặc 2 mắt.
  • Bệnh tích vi thể
  • Những tế bào gan bị hoại tử và sự nở rộng các xoang.
  • Xuất hiện nhiều thể vùi trong nhân tế bào nội mô hay trong những tế bào nhu mô gan, trong tế bào Kupffer
  • Chẩn đoán lâm sàng: Khó chẩn đoán về mặt lâm sàng, lượng‎ số lượng bạch cầu giảm.
  • Chẩn đoán phân biệt.
  • Bệnh Carré: xáo trộn hô hấp, tiêu chảy, triệu chứng thần kinh, sừng hóa ở mõm và gan bàn chân.
  • Bệnh do Leptospira: viêm dạ dày ruột chảy máu, viêm lở loét miệng, vàng da và niêm mạc, tăng số lượng bạch cầu.
  • Ngoài ra, cần chẩn đoán phân biệt với các bệnh khác gây tổn thương ở gan do vi trùng, do độc chất, do giun sán...
  • Chẩn đoán trong phòng thí nghiệm
  • Phân lập vius từ những mô bị nhiễm (gan, lách, thận), nước tiểu và dịch tiết của mũi, nuôi cấy trên môi trường tế bào có nguồn gốc từ chó. Quan sát sự biến đổi trên tế bào nuôi cấy.
  • Phản ứng ngăn trở ngưng kết hồng cầu, kết hợp bổ thể, trung hòa virus được dùng định type virus phân lập.
  • Phòng bệnh
  • Khi phát hiện chó bệnh, phải tiến hành cách ly và tiêu độc sát trùng chuồng nuôi đề phòng lây lan.
  • Cần chăm sóc, nuôi dưỡng tốt kết hợp với tiêm phòng Vaccine đúng định kỳ cho chó khỏe mạnh. Các vaccine phòng bệnh như: Tetradog, Hexadog, Caniffa. Khi chó 2 tháng tuổi tiêm lần thứ nhất, sau 1 tháng tiêm nhắc lần thứ 2 và mỗi năm tiêm nhắc lại một lần.