Bệnh  Parvovirus (ói tiêu chảy ra máu)

  • Là bệnh truyền do virus thuộc họ Parvoviridae, giống
  • Type 2 gây bệnh ở chó, với đặc điểm là tiêu chảy phân lẫn máu, giảm số lượng bạch cầu, tử số cao trên chó non còn bú. Type 1 không gây bệnh.
  • Bệnh thường gây chết trên chó con với tỷ lệ có thể thay đổi từ 50 – 100%.
  • Dịch tễ học
  • Nguồn bệnh: thú bệnh thải virus qua phân là nguồn lây nhiễm chủ yếu.
  • Loài vật mắc bệnh: chỉ gây nhiễm họ chó (chó nhà, chó sói,…)
  • Đường xâm nhập: phổ biến qua đường miệng
  • Cách lây lan:

+ Trực tiếp: từ chó bệnh lây qua chó khỏe.

+ Gián tiếp: chó khỏe tiếp xúc với môi trường vấy nhiễm phân thú bệnh

  • Tính cảm thụ:

+ 100% đối với quần thể chó chưa nhiễm.

+ Bệnh thường biểu hiện trên chó con 6 tuần đến 6 tháng tuổi. Trong những tuần lễ đầu của đời sống miễn dịch từ mẹ truyền qua sữa đầu, giúp thú chống được bệnh, nhưng sau đó kháng thể mẹ truyền sẽ giảm hết trong 6 – 10 tuần tuổi, lúc này chó con sẽ trở nên cảm thụ với bệnh mạnh nhất. Người ta cũng biết rằng sự giảm dần kháng thể từ mẹ truyền qua cũng liên quan trực tiếp tới tốc độ tăng trưởng của chó con. Những chó con “đẹp nhất”, tăng trưởng tốt nhất thường bị nhiễm đầu tiên (Trần Thanh Phong, 1996).

+ Chó sau khi tiêm chủng hoặc cảm nhiễm tự nhiên được miễn dịch. Bên cạnh đó chó mắc bệnh nếu được chữa khỏi cũng miễn dịch và ngưng bài thải virus 2 tuần sau khi khỏi bệnh.

  • Cách sinh bệnh: Đầu tiên, virus sẽ nhân lên trong những mô lympho ở vùng hầu họng và vào máu gây nhiễm trùng máu từ ngày thứ 3 đến thứ 5 sau khi cảm nhiễm. Theo tuần hoàn, virus đến nhiều mô và cơ quan. Virus nhân lên trong những tế bào lympho và tế bào tủy xương dẫn đến giảm thiểu số lượng bạch cầu, hậu quả là làm suy giảm miễn dịch. Virus nhân lên trong tế bào ruột dẫn đến hoại tử biểu mô ruột, viêm ruột, giảm hấp thu và tiêu chảy rồi chết.
  • Triệu chứng
  • Thể đường ruột
  • Thời gian nung bệnh: 3 – 5 ngày và chấm dứt bằng những triệu chứng ngủ lịm hay đôi khi kết hợp với ói mửa.
  • Tỷ lệ mắc bệnh cao trên chó con 6 – 12 tuần tuổi.
  • Chó ủ rũ, bỏ ăn, sốt vừa, thông thường sốt kéo dài đến khi triệu chứng tiêu chảy xuất hiện, thân nhiệt chỉ giảm khi chó suy nhược.
  • Chó ói mửa, sau 12 – 40 giờ thì xuất hiện dấu hiệu tiêu chảy, phân lúc đầu lỏng thối, sau đó có màu hồng hay đỏ tươi tùy theo vị trí tổn thương ở ruột. Tiếp theo phân thối và tanh có lẫn niêm mạc ruột, có khi lẫn chất nhày.
  • Thiếu máu, suy nhược nặng, mất nước cực kỳ nhanh.
  • Sự giảm bạch cầu mạnh, trong những ca bệnh nặng có khi chỉ còn 400 – 500 bạch cầu/mm3 máu.
  • Khi chó bị tiêu chảy phân có lẫn máu tươi thì tỷ lệ tử vong có thể lên tới 100%.
  • Thể viêm cơ tim
  • Thường gặp trên chó 1 – 2 tháng tuổi (biến đổi từ 3 tuần đến 7 tháng), có thể dẫn đến chết một cách đột ngột.
  • Nhiều chó con còn bú trong một lứa có biểu hiện khó thở, rên rỉ và kiệt sức. Những chó này có thể bị chết sau vài giờ, còn những chó khỏi bệnh có thể bất thường về điện tâm đồ, tiếng thổi của tim, dễ bị suy tim.
  • Bệnh tích
  • Bệnh tích đại thể
  • Lách có dạng không đồng chất.
  • Hạch màng treo ruột: triển dưỡng, thủy thũng và xuất huyết.
  • Ruột nở rộng, xung huyết hay xuất huyết, thường trống rỗng. Thành ruột non mỏng do có sự bào mòn của nhung mao ruột, có thể chứa đầy máu và mảnh vỡ niêm mạc ruột. Gan có thể sưng và túi mật căng.
  • Bệnh tích vi thể
  • Hoại tử và tiêu hủy tế bào lympho trong những mảng Payer, trong các hạch bạch huyết màng treo ruột.
  • Trong thể cấp tính có sự tái thiết biểu mô và nang tuyến khá rõ nét ở ruột.
  • Tùy theo giai đoạn phát triển của bệnh trên chó con còn bú: viêm, thủy thủng, hoại tử, hóa sợi, những thể vùi ái kiềm có thể xuất hiện trong nhân của sợi cơ tim.
  • Chẩn đoán lâm sàng
  • Cần lưu ý những đặc điểm sau: viêm dạ dày ruột xuất huyết thường ở độ tuổi 6 tuần - 6 tháng tuổi, sốt không cao, giảm bạch cầu, có thể chết nhanh hoặc khỏi bệnh sau 5 – 6 ngày.
  • Chẩn đoán phân biệt: có thể phân biệt với các bệnh viêm ruột do Coronavirus, viêm ruột do virus Carré, viêm ruột do Salmonella, Shigella, Campylobacter, Leptospira.
  • Chẩn đoán phòng thí nghiệm
  • Phát hiện virus trong phân: bằng cách nuôi cấy trên môi trường tế bào nhưng cần thời gian dài và tốn kém.
  • Kiểm tra số lượng bạch cầu: đòi hỏi phải lấy mẫu máu hai lần kế tiếp nhau, để phát hiện sự biến đổi trong máu.
  • Dùng test chẩn đoán nhanh bệnh do Parvovirus trên chó (Test Anigen Rapid Ag)
  • Phòng bệnh
  • Việc vệ sinh sát trùng và cách ly những chó khỏe mạnh với những chó mắc bệnh là rất cần thiết.
  • Chăm sóc, nuôi dưỡng tốt kết hợp với phòng bệnh bằng vaccine định kỳ. Các vaccine phòng bệnh do Parvovirus: như Duramune Max 5/4L, Tetradog, CANIGEN DHPPiL, Hexadog. Khi chó 2 tháng tuổi tiêm lần thứ nhất, sau 1 tháng tiêm nhắc lại lần thứ hai và tiêm nhắc lại sau một năm.