Bệnh Leptospira

  • Là bệnh truyền nhiễm chung giữa người, gia súc và nhiều dã thú, bệnh do loài Leptospira interrogans gây nên.
  • Trong thể cấp tính, chó bệnh thường có biểu hiện viêm dạ dày ruột xuất huyết, thường ói ra máu và đi phân sậm màu hoặc gây hoàng đản, nước tiểu vàng sậm (thể hoàng đản), tỷ lệ tử vong có thể lên tới 60 – 90%.
  • Dịch tễ học
  • Loài vật mắc bệnh: chó mọi lứa tuổi đều mắc bệnh, trên chó đực thường mẫn cảm hơ
  • Chất chứa căn bệnh: máu, dịch não tủy, nước tiểu, gan, thận,...
  • Đường xâm nhập: qua niêm mạc (đường tiêu hóa, mắt) hay qua vết thương ở da.
  • Cách lây lan được trình bày qua sơ đồ 2.3.
  • Cách sinh bệnh
  • Sau khi xâm nhiễm Leptospira vào trong máu, nhân lên mạnh mẽ và gây bại huyết, sau đó chúng đến định vị ở cơ quan ưa thích, nhất là gan, thận,..Trong giai đoạn bại huyết, Leptospira có thể đến những cơ quan khác như cơ quan sinh dục (gây xáo trộn sinh sản) hệ thần kinh trung ương (gây viêm màng não).
  • Ở gan, gây viêm gan, phá hủy chức năng gan gây thiểu năng gan (lượng đường huyết giảm, bilirubin tăng,…)
  • Ở thận, gây viêm thận, thiểu năng thận (urea huyết, albumine niệu).
  • Ngoài ra, Leptospira còn sinh độc tố phá hủy hồng cầu, phá hủy thành mao mạch gây vỡ hoặc gây tắc nghẽn mao mạch, hậu quả là gây hoại tử, xuất huyết ở niêm mạc.
  • Triệu chứng
  • Thời gian nung bệnh từ 5 – 15 ngày.
  • Thể cấp tính: bại huyết phát triển nhanh trong vài giờ nhiễm, sốt cao 40 – 410C và suy nhược nặng. Có thể chia làm hai thể.
  • Thể thương hàn: chó bệnh có biểu hiện xuất huyết trầm trọng, viêm kết mạc mắt với những điểm xuất huyết ở niêm mạc, ói ra máu và phân sậm màu. Do niêm mạc bị lở nên khi thú thở có mùi hôi, thú bị mất nước nhanh và chết trong vòng 2 – 4 ngày cùng với giảm thấp thân nhiệt.
  • Thể hoàng đản: chó bệnh có biểu hiện viêm kết mạc mắt, hoàng đản, nước tiểu sậm màu, khó thở tăng dần cùng với kém ăn, ói mửa,… Vào giai đoạn cuối, thân nhiệt tăng cao, khó thở, hơi thở hôi, tiêu chảy, đôi khi xuất huyết với những biểu hiện viêm não trước khi hấp hối. Thú chết trong khoảng 5 – 8 ngày mắc bệnh.
  • Thể bán cấp tính và mãn tính: thể này tương ứng với sự phát triển hội chứng sinh urea huyết hậu quả của viêm thận với biểu hiện là chúng tiểu nhiều, khát nước rất nhiều cùng với ói mửa và tiêu chảy. Sau một thời gian hôn mê chó sẽ chết.
  • Bệnh tích
  • Thể thương hàn: viêm dạ dày ruột xuất huyết, chất tiết có thể lẫn máu, xuất huyết da và niêm mạc, gan có thể sưng, hạch bạch huyết xuất huyết.
  • Thể hoàng đản: da vàng ở bụng, gan bàn chân, lỗ tai, niêm mạc vàng, bàng quang chứa nhiều nước tiểu màu vàng sậm và có thể xuất huyết.
  • Thể bán cấp tính và mãn tính: viêm thận kẽ hay viêm thận mãn tính. Trên chó urea huyết có thể thấy vết lở ở miệng và lưỡi.
  • Chẩn đoán lâm sàng
  • Dựa vào triệu chứng lâm sàng.
  • Chẩn đoán phân biệt: cần phân biệt với các trường hợp ói mửa, tiêu chảy phân có lẫn máu với bệnh Carré, bệnh do Parvovirus,…
  • Chẩn đoán phòng thí nghiệm
  • Lấy nước tiểu đem ly tâm, lấy cặn và xem kính hiển vi tụ quang nền đen.
  • Phản ứng huyết thanh học: ELISA (Enzyme Linked Immuno Sorbent Assay), MAT (Microscopic Agglutination test), phản ứng ngưng kết trên phiến kính, miễn dịch huỳnh quang…để chẩn đoán do bệnh
  • Phòng bệnh
  • Cách ly thú bệnh với thú khỏe mạnh, thường xuyên sát trùng chuồng nuôi. Diệt các loài gặm nhấm vì chúng là vật mang trùng.
  • Tiêm phòng vaccine cho thú khỏe mạnh, đúng định kỳ. Các vaccine phòng bệnh do Leptospira như: Duramune Max 5/4L, Tetradog, Hexadog. Khi chó 2 tháng tuổi tiêm lần thứ nhất, sau 1 tháng tiêm nhắc lại lần hai và tiêm nhắc lại sau một năm.